Referencje to jeden z najważniejszych elementów wizerunku zawodowego, a jednak często bywają niedoceniane. Szkoda, bo dobrze napisane potrafią otworzyć drzwi do nowych możliwości. Jak więc napisać referencje, które będą konkretne, wartościowe i naprawdę pomocne? W tym artykule pokażemy, na co zwrócić uwagę i jak odpowiednio przygotować dokument.
Co to są referencje?
Referencje to rekomendacje dotyczące pracownika, wystawiane przez osoby, które miały z nim kontakt zawodowy – najczęściej pracodawcę, przełożonego, współpracownika lub klienta.
Mogą mieć formę pisemną (np. list referencyjny) lub ustną (np. rozmowa telefoniczna z poprzednim pracodawcą).
Ich celem jest potwierdzenie doświadczenia, umiejętności oraz kompetencji danej osoby. Referencje pomagają kandydatowi uwiarygodnić swoją kandydaturę i zwiększają jego wiarygodność w procesie rekrutacji.
Jak napisać komuś referencje?
Przede wszystkim warto pisać szczerze i konkretnie. Zamiast używać ogólników, które mogłyby pasować do każdego pracownika, lepiej opisz rzeczywiste projekty, osiągnięcia oraz zachowania. Masz przykłady, którymi możesz poprzeć opinię? Koniecznie z nich skorzystaj! To właśnie one sprawiają, że referencje są wiarygodne i wartościowe.
Dobrym pomysłem jest także zapytanie pracownika, czy jest konkretny obszar lub projekt, na którym szczególnie mu zależy, aby został uwzględniony w referencjach. Dzięki temu lepiej dopasujesz dokument do jego dalszych planów zawodowych.
Efekt „wow” współtworzy struktura dokumentu. Referencje mogą składać się z:
- Krótkiego przedstawienia siebie i relacji ze współpracownikiem – to uwiarygodni Cię jako wystawcę referencji.
- Opisu okresu i charaktery współpracy.
- Informacji o szczegółach dotyczących obowiązków, kompetencji i osiągnięć (uwaga: bez firmowego know-how! Postaw na szczerość, ale uważaj na wrażliwe dane).
To oczywiste, ale dodamy: dobrze jest pamiętać o zachowaniu profesjonalnego tonu oraz poprawności językowej, niezależnie od tone of voice stosowanego przez firmę. Referencje są oficjalnym dokumentem, który może mieć duży wpływ na decyzje rekrutacyjne.
Jaką długość powinny mieć referencje? Jedna strona A4 w zupełności wystarczy.
Czy warto prosić pracodawcę o referencje?
Zdecydowanie tak. Niezależnie od tego, czy to Ty odchodzisz z firmy, czy decyzja należy do pracodawcy, warto poprosić o referencje. Potwierdzą to, co w CV, wzmocnią Twoją wiarygodność, a mogą nawet dać Ci przewagę nad innymi osobami ubiegającymi się o to samo stanowisko.
Kiedy poprosić o referencje?
Najlepszym momentem na poproszenie o referencje jest zakończenie współpracy, kiedy Twoje osiągnięcia są jeszcze świeże w pamięci przełożonego. Trzeba jednak pamiętać, że przygotowanie listu referencyjnego nie jest obowiązkiem wynikającym z kodeksu pracy. Wiele zależy od relacji i kultury organizacyjnej firmy.
Jeśli uzyskanie referencji od pracodawcy lub przełożonego jest trudne, lub niemożliwe, dobrym rozwiązaniem jest poproszenie o nie współpracownika, lidera projektu lub klienta. Przyszłemu pracodawcy zależy na poznaniu opinii osób, które z Tobą pracowały i mogą rzetelnie ocenić Twoją pracę. Praktyka pokazuje, że to nie zawsze bezpośredni przełożony.
Referencje dla pracownika – przykładowy wzór
[Imię i nazwisko pracownika] był(a) zatrudniony(a) w firmie [nazwa firmy] na stanowisku [stanowisko] w okresie od [data rozpoczęcia] do [data zakończenia]. Do jego/jej głównych obowiązków należało [zakres obowiązków], w tym m.in. [przykładowe zadania].
Warto podkreślić jego/jej osiągnięcia, takie jak [opis sukcesów, np. optymalizacja procesów, wdrożenie nowych rozwiązań], a także realizację projektów, m.in. [nazwa lub krótki opis projektu], które przyniosły [konkretne efekty, np. oszczędności, wzrost efektywności].
Z pełnym przekonaniem rekomenduję [imię i nazwisko pracownika] jako [stanowisko / specjalista w danej dziedzinie]. Uważam, że będzie cennym pracownikiem w każdej organizacji.
[Imię i nazwisko osoby wystawiającej referencje]
[Stanowisko]
[Nazwa firmy]
[Data]
Czy dodawać referencje, aplikując o pracę?
Niektóre firmy już na etapie formularza rekrutacyjnego umożliwiają przesłanie referencji. W takim przypadku warto z tej opcji skorzystać.
W przeciwnym razie dobrym rozwiązaniem jest dodanie do CV informacji: „referencje dostępne na życzenie” oraz wspomnienie o nich np. na pierwszym etapie rekrutacji.
FAQ: Pytania o referencje
Co powinny zawierać referencje?
Elementy, które powinny znaleźć się w referencjach:
- miejscowość i data wystawienia
- imię i nazwisko, nazwa firmy oraz stanowisko osoby wystawiającej referencje
- imię i nazwisko oraz podstawowe informacje o pracowniku,
- informacje o przebiegu współpracy,
- opis najważniejszych osiągnięć i sukcesów
- podpis osoby wystawiającej oraz (opcjonalnie) pieczątka firmowa
- dane kontaktowe (adres e-mail, numer telefonu), umożliwiające weryfikację referencji
Czy referencje powinny zawierać kontakt?
Tak, to bardzo ważne. Rekruterzy często weryfikują informacje, dlatego warto podać adres e-mail oraz numer telefonu.